<
نمایی از فروشگاه شعبه اردبیل
۲ ارديبهشت ۱۳۹۶ ساعت ۲۲ و ۳۲ دقیقه
سنگ های مصنوعی قسمت اول
سنگ های مصنوعی قسمت اول
سنگهای جواهر در تمامی دوران تاریخ مورد توجه اقشار مختلف مردم بوده و در داستانها و کتب گنجینه ها را صندوقچه هایی پر از طلا و جواهرات معرفی می کنند. این مطلب نشان دهنده ارزش مادی و معنوی سنگهای جواهر می باشد و یکی از دغدغه های مصرف کنندگان جواهر از دیرباز تاکنون تشخیص انواع سنگهای جواهر از یکدیگر و مشخص کردن طبیعی و مصنوعی آن است

قبل از شروع این مقاله لازم است که با برخی از تعاریف و واژگان این مبحث آشنا شویم.

1- Natural GEM (Mineral یا کانی) ماده ای است طبیعی، همگن، جامد دارای ساختار درونی مشخص و فرمول شیمیایی تقریباً ثابت که بدون دخالت دست بشر بوجود می آید.

2- Synthetic GEM یا سنگهای جواهر مصنوعی:

جواهراتی هستند که در آزمایشگاه توسط انسان تولید می شوند و از لحاظ فرمول شیمیایی و خواص فیزیکی، نوری و ساختار درونی دقیقاً مشابه یک سنگ طبیعی دیگر می باشند (به جز رنگ) مانند یاقوت مصنوعی که تمامی مشخصات آن دقیقاً مشابه یک یاقوت طبیعی است و(Blue Quartz) کوارتز آبی که رنگ آن در نمونه های طبیعی وجود ندارد ولی تمامی مشخصات دیگر آن با کوارتز مطابقت دارد.

 

کوارتز آبی مصنوعی

3- Man-made: سنگهای جواهری هستند که در آزمایشگاه تولیدشده و نمونه طبیعی ندارد مانند C.Z و Y.A.G

۴- Simulant یا  Imitation:به سنگهایی می گویند که تنها از نظر ظاهر شبیه به سنگ گران قیمت تر از خود باشندمانند شیشه سبز که Imitation زمرد است.

 

در ادامه به بررسی تاریخچه سنگهای مصنوعی پرداخته و روشهای تولید و نحوه شناسایی آنها را مورد بررسی قرار می دهیم.

تاریخچه: سابقه تولید و استفاده از سنگهای جواهر مصنوعی مانند سنگهای بهینه سازی شده و (treatment) سنگهای مشابه (Imitation) زیاد قدمت ندارند. اولین سنگ جواهر مصنوعی ثبت شده در تاریخ در سال 1902 در فرانسه تولید شد این سنگ یاقوت بود که توسط آقای ورنیول به ثبت رسید و در سال 1907، 5 میلیون قیراط از این یاقوت مصنوعی تولید شد. بسیاری از مردم جواهراتی از بستگان خود به ارث برده اند که شاید متعلق به 100 سال پیش باشد و زمانی که برای فروش این جواهرات به جواهرفروشیها مراجعه می کنند و متخصص جواهرات به آنها می گوید که جواهر شما مصنوعی بوده و ارزش مادی زیادی ندارد تصور می کنند که جواهرفروش قصد گمراه کردن آنها را دارد لازم است که بگوییم اولین یاقوت مصنوعی نزدیک به 110 سال پیش تولید شده است. البته بسیاری از کارشناسان معتقدند که یاقوت مصنوعی اولین بار در سال 1886 تولید شده است و بصورت کاملاً سری وارد بازار مصرف شده است. پس قدیمی بود یک آویز یا انگشتر نمی تواند دلیل بر طبیعی بودن جواهرات آن باشد.

 

 

 

در سال 1885 میلادی یاقوتهای قرمزی وارد بازار شد که مشخص نبود از کدام معادن استخراج شده است این یاقوتهای دارای رنگ مناسبی بود و اکثراً ناخالصی های کمی داشتند این یاقوتها به قیمت قیراطی 1000 تا 2500 دلار به فروش می رسید. نکته قابل توجه در این بود که این یاقوتها بیش از دیگر نقاط دنیا در شهر ژنو سویس مشاهده می شد و این عامل موجب مشکوک شدن تاجران یاقوت شد چرا که در سویس معدن یاقوتی وجود نداشت. طبق تحقیقات انجام شده در دانشگاه سُوربن پاریس و شرکت تیفانی در نیویورک در بررسی های میکروسکپی ناخالص حباب گاز درون این یاقوتها مشاهده شد که نشاندهنده پروسه تولید سنگهای مصنوعی در دمای بالا بود در پی این تحقیقات سندیکای الماس و سنگهای گرانبهای فرانسه اعلام کرد که یاقوتهای موردنظر مصنوعی می باشد. این خبر موجب شد تا قیمت این یاقوتها تا قیراطی 25 الی 40 دلار سقوط کند.  این یاقوتها به نام یاقوتهای ژنو معروف شد و طبق تحقیقات انجام شده 3 مرحله برای تولید یاقوتهای Flame Fusion (ژنو) معرفی شد.

1- در مرحله اول ماده ای به نام آلومینا که نوعی ماده معدنی حاوی آلومینیوم است را با نمک کرم مخلوط می کنند و درون ظرفی نیم کره ای قرار می دهند.

2- در این مرحله ظرف حاوی مواد فوق را درون کوره قرار می دهند و زمانی که پودر فوق ذوب شد به اندازه فضای خالی ظرف به آن مخلوط آلومینا و نمک کرم می افزایند.

3- در مرحله آخر برای افزایش حرارت موردنیاز این پروسه از دو شعله اکسیژن و هیدروژن استفاده می شود این روش به مرور زمان دچار تغییراتی شد.

یکی از افرادی که در سال 1886 تحقیقاتی بر روی یاقوتهای ژنو انجام داد کانی شناس فرانسوی P.M.E jannerratz بود که در موزه تاریخ طبیعی فرانسه مشغول به کار بود او به این نتیجه رسید که این یاقوتها مصنوعی است و نتیجه تحقیقاتش را با همکار خود verneuil در میان گذاشت. verneuil به تحقیقات در این زمینه پرداخت او در سال 1892 به عنوان پرفسورای شیمی کاربردی در موزه تاریخ طبیعی پاریس دست یافت. تحقیقات او بر روی یاقوتهای ژنو بالاخره به نتیجه رسید و او در سال 1902 اعلام کرد که موفق به تولید یاقوت مصنوعی شده است و جزئیات کار خود و روش تولید این یاقوت را در سال 1904 به طور کامل منتشر کرد.

 

 

 

Auguste V. L. Verneuil

تولید انبوه یاقوت مصنوعی از 1904 شروع و در 1920 به حجم بسیار بالایی رسید ولی اوج تولید یاقوت مصنوعی در سال 1980 بود.

 

در سالهای جنگ جهانی دوم چون اکثر معادن سنگهای جواهر در اروپا قرار داشت جواهرات طبیعی در بازار آمریکا نایاب شد و این امر زمینه تولید و تجارت سنگهای مصنوعی را در امریکا فراهم کرد این تجارت تا آنجا پیشرفت که قیمت سنگهای مصنوعی از طبیعی بیشتر شد و این برتری تا چند سال بعد از جنگ جهانی نیز ادامه داشت.

 

در دهه های آخر قرن بیستم گرایش به مصرف سنگهای جواهر مصنوعی بیشتر شد و علت آن استفاده طراحان معروف برندهای مطرح جواهر دنیا از سنگهای مصنوعی و طبیعی در کنار یکدیگر بود.

  

نگارنده:مهندس نامدار خلیلیان(بزرگ زاد)


منبع: طلا نیوزÂ

دیدگاه های کاربران
برای این خبر دیدگاهی ثبت نشده است
ارسال دیدگاه

دیدگاه شما بعد از تایید توسط مدیریت در بین دیدگاه ها نمایش داده خواهد شد

  • *
  • *
  • *